Review on Hmaikawr
Kum 14 liam taah khan kir leh thei ta la, eng nge i tih hmasak ber ang? Kum 2010 a lo ni ang a, tleirawl leh nula rualin an chalsam bin chhovin an han tipâwng deuh ang a,¹ kan hmeichhia te zawng zawng chu khawthlang rawlthar Justin Bieber zûna an uai avangin kan tlangval te paw’n fitness slipper tlan sanin Supra pheikhawk neih loh hlau va hman hlel an tam ve hle a nih kha. JB-a hla ‘Baby’-a rap thiam nih te kha intihtheihna tham a ni a, kan songbook-ah khan a tel lohna a vang viau ang. Mizoram tan kum chhinchhiah tlâk tak a ni bawk a; ni 10 March 2010, dar 2-ah Guiness World Record-a Mizoram hming chuan ve theihna’n Cheraw kan kân mup mup anih kha.² Kha tih hun lai kha chuan Lammual pawh a la khu vut vut a, mi 10,736 an lâm a, mau 6,710 hmangin, Lammual chhiar tel loh vin kawngpui dung ringawt pawh km 3 lai kan luah anih kha.
Darkar 2 leh minute 20 chhung lekin kum 2010-a kîr leh theihna hun ṭha chu Grind With God-ten min rawn chhawp chhuah sak hlauh mai le! An lemchan hmasa ber ‘Hmaikawr’ chu ni 6 December, 2024 khan Vanapa Hall-ah tlangzarh-in, ni 18 aṭang khan LersiaPlay lamah mipui ban phakin min chhawp chhuah sak ta a ni.
He movie an siam dan leh an siam chhan hi hre thûk lutuk lo mah ila, Mizo Film Industry hnuaiah chuan a theh lâr (promotion) kawngah anni tluk hi ka hre tam lo. Zung ṭang thliah tham lek an awm ka ring. Social Media platform an hmang thiam a, Instagram-a an template siam phei kha chu rual pâwl loh hlaua lo hmang chhawngtu tam tak kha chuan eng nge a ni tih te leh a lo chawr chhuahna pawh hre lem lo an tam khawp ang! Chu ti khawp chuan an promote thiam rualin an tlangzarh zana ban phâka an chhawp nghal mai lo erawh awm hmunah ka lo chek tlawk tlawk a, ka lo ui ngawih ngawih thung. Amaherawhchu, ka’n thlir ta cheng a, “A, nghah man a awm bawk êm anih hi maw le…” ka ti vawng vawng mai a ni.
A lemchan kal hmangah ‘Romance,Comedy’ tih a ni a, an Director hi thawm lian lutuk chhuah si lova sulhnu ngaihnawm tak nei, MSpace Production ‘Lalpa A Ṭha’-a a changtupa MS Chinzah kha a ni a, Director of Photography hi Rintluanga niin, Asst. Director ah H. Malsawmzuali a ni a. Director tha chhang dawltu rinawm atan Sangtei Renza, Leitlang Pictures ‘Nunna Thar’ aṭanga kan hriat bel êm êm mai, lemchan leh zai thiam chu Production Manager atan hman a ni bawk. A changtute zingah pawh tun hnaia lemchan chhuak thar Lerlawri leh Nau Awih Hla-a dinhmun pawimawh tak tak chelhtu Hriatpui Kion (Tluanga) kan hmu a. Tin, Bza (Daniela) of GRTV kan hmu leh bawk. Anni pahnih hi chu sawi duah an ngai lo tlukah ka ngai, an thiam leh dâwn tih kan hre sa miau a! Mahse, a film description-ah Tluanga hi mi pawimawh tak hmuhin min hmuh tir a; a tir lamah pawh Tluanga nun a hun bul ṭanin a tâwp kan khar bawk. Chuti chung chuan Tluanga thlîrna tlâng aṭangin a lemchan laihawl zawngah kan thlîr lo niin ka hria. Sawmsanga kha kan bel hlur a, a ziaktu in Tluanga a dah pawimawh si a, Tluanga tarmit in kan thlir leh si lo lai khan lungthu a tikim lo deuh chu ka ti.
Hmel thar kan hmu nual a, Rinzuala (Sawmhlua) hi he role atan hian an thlang thiam khawpin ka hria. Ni khata sms 100 bâk thawn chhuah theih loh lai pawha tu pawh a zûna uai tir thei tur âwm mi tak an thlang a, duhthusam in a ang bawk. Vanlalhruaia hi a mimal tak pawha ka hriat anih avangin ka tan chuan hnung lama sa barh ang a ni! “Pa lian lam, fing lutuk lo, an ṭhianho tihlimtu ber a ni” an tih ang zawng zawng khan a rawn lang a, ani awm lo se kan nuih na tur ngei ngei nia an rinah pawh nuihna châng kan hre lo fo vang. A châng leh kan chum ṭawk châk a, a chângin kan khawngaih deuh reuh a, a châng leh kan rilru tihah ru viau siin kan nuih a tiza êm êm zel chu a nih kha.
Hmeichhe lam pawh hmel thar deuh vek an ni a, hei hi a ṭha ka ti khawp mai. Lalngaihawmi (Thanthani) kha ka duh aiin a langsar lo. A chang thiam ka ti si, mi sira a lo che vêl khan mit a la a, amah kha kan hmuh tum ber ni lo mah se mi mit la tura lo awm kha a thiam hliah hliah. Malsawmtluangi (Puipuii) pawh engkima a lo inrawlh ve phet te kha a mizia an sawi dan nen a inmil êm êm a, Thanthani zawkin make-up a chelek reng erawh an thusawi te leh an chezia ah an 'character description' a mil chiah lo deuh chuan ka hria.
Lalnunchami (Ruati) hi a secondhand thing lai mai mai pawh hmelṭha ti ngawih ngawih tu lo tawng tawh kha a ni miau a, a lan dan leh a chetzia inmil dan tur chu a mitthla nghal ruak theih âwm e. Ka duh ai chuan Ruati hi an lan tîr har a, a lan hnuin midang an reh leh dial bawk si a. Ruati zûna uai viau chung si khan an ṭhianho kha kan ngai ru tlat nia. A plot inkungkaihna kha inphaman ṭha leh zual se ka ti ngawt mai! A tir lamah kan han haw dâwn rum rum a, mah se a rilru tluang lutuk thil tih ṭhin dân a ni tih kan han hrethiam chho va, a rawn lan tawh chuan kan hahdam veng veng ṭhin. Sawmsanga a’n buai rap rap kara Ruati aw leh Sawma nu aw lo ri ral ral te, Sawma’n a phone “number thar”-a Ruati no. a save bîk te khan Sawma nun a Ruati hlutna chiang takin a nem nghet a ni. Phone pahnih, nihna pahnih nei ni chunga a khawvel taka a hruai lût lai hmuh kha a nuam êm êm a, inngaihzawnna thianghlim lutuk han hmuh te khan awm hmunah kan lo khi ve vur vur reng ringawt mai a ni.
Pawimawh ka lo tih ve ṭhin êm êm, ka lo hmuh ve nalh pakhat chu kan thlir ber ni si lo mah se a tifamkimtu atan an class kal leh hmasak ber ni-a an classmate pahnih (side character) lo chhuakin in-marble-dân an lo inzirtîr mial mial te, Thanthani leh Puipuii te’n ‘Pass, Fail, Simple’ an lo khel te kha a hun lai mil lutuk an ni. An fimkhur zia leh an ngaihtuah thui zia a lang ka ti a. Amaherawhchu, Grik ho pawhin an lemchana an lo ngaih pawimawh êm êm ṭhin chu lem an chan laia an hun mila hmanrua leh a vêla thil awm te an ni a. Material settings zinga ka duh zual chu an phone hman leh an sms type dan te; Daniela, tlema hausa fal deuhin kha tih hunlai sana a bun thei bîk te kha a ni a. An classroom banga ‘Don’t Lose Hope’ tih te, ‘Believe in Yourself’ tih lo intâr te kha classroom-a târ âwm tak a nih piah lamah a lemchan famkimna tura a kâr laka kan thil chhar pawimawh tak, a lo awm ve reng tih kan hriat miah loh (easter egg) a lo ni te kha a ṭha lutuk ringawt. Diktawn magazine-a Horoscope han chhiar nghauh nghauh te kha a ziaktu hian a plot-ah a kuai lut thiam ka ti a, a hmang ṭangkai êm êm bawk si! A ziah lai vel hian a va phur dawn tak tih ringawt ka rilru ah a awm.
Daniel-a te ceiling kha kum 2010-ah chuan a design ang kha a la lar lutuk lo va, Sawmsanga Nutei hnung a mask lo inkhai pawh kha a ‘post-covid’ lam hret em aw ka ti deuh bawk. Tin, an car plate no. te, vur sen dawr kawta gpay scan theihna lo lang palh te leh bus hnunga two-wheeler taxi lo tlân ve te kha a siamtute tan chuan hmuh kim sen an nih loh bakah duhkhawp lo chung chunga an dah luhna chen te pawh a awm ngei ang. Heti anga kan thur chhuah nalh nalh theih chuan, "A dik lo lai hriat nalh theih tur khawpin an uluk ve thawkhat a ni tihna," ka ti ve tlat thung.
Guest Appearance-a an hman te kha an ṭha lutuk a. A bik takin an ‘Boss’ insual thiam hmel zet mai, tiffin heh zet kha a fuh lutuk. A film tihlar tumna atan a hmang lo va, a thlirtute chauh in a hun taka kan beisei loh lutuk a kan han hmu hlawl kha a hlimawm dân a dang dai a, hla te khuaa hmelhriat tawh thut tluk hialin a lawmawm.
Tleirawl nun dik tak an pho lang chiang hle a. Puitling tih dâwna puitling la ni famkim si lo, naupang chhia anga chei bâwl duh tawh si lo an han ni te kha a tak êm êm a. Rilru ngheh loh hunlai, a so but chuan liam mai ṭhin thinlung kan put lai a lang fiah hle. Lawmsanga te ṭhian dunin result puan dâwn apianga an inchhir thar leh hnuhnawh ziah te khan nun kha kan theihna zawng zawnga hlimawm thei ang bera kan lo hman ṭhin dan a lan chian tîr a, lung a tilêng ṭhin hle.
Hringnun kha kan hriatthiam loh chu thu hran, khawvel chuan a hmel leh a pian hmang dik tak chu zawi zawia a hmaithinghawng la thla in min hmuh fiah tîr a. Kan mi rin ber ber te pawh kan hmelma ah an lo chang a, keimahni ngei pawh kan thinlung leh rilru a inhmu thei ṭhin lo. A tu a mah kha kan inthurual lo vêl vek mai ṭhin anih kha. Mahse, tumah hi misual kan lo ni lo a; khawvel tak tak kan tem chhin hun lai khan dam khawchhuah tum ṭheuh kan lo ni tih a chiang êm êm a. Kan thlamuanna hmun nia kan hriat te pawh hian hmaikawr an lo vuah ve tho a ni.
Rawlthar hringnun chu a ngai reng a. Eng hun pawh ni se, eng kum pawh ni raw sek sek, Pathian min siam dan anih miau avangin kha’ng ngaihtuahna te kha khawvêl hmaa huaisen taka kan din theihna atan a min lo paltlang tîr vek an lo ni a, kan hmaah a dah tawp mai a ni. A tawpa Tluanga’n Sawma a kohna ri kha mi pakhat tan chauh a niin ka hre lo va; Sawma rilru ang lo pu ve tawh zawng zawng te, Sawma thutlukna sam anga siam tum tawh zawng zawng te min au a ni.
Hmaikawr hi tu pawn en se ka ti a, a bik takin mahni nihna dik taka buai ve mek tleirawl rual te hian an hmaikawr hi rawn dah ṭha rih se, hahdam taka thlir chungin chona thar hmu se tih hi ka duhsakna a ni.
Works Cited:-
1. "Aizawl City, Mizoram" by Indiavideodotorg on 6th July,2010
https://youtu.be/gMasZ0UR6F4?si=478zLDtRzK6SBxpH
2. "GUINESS WORLD RECORD - Cheraw - Largest Bamboo Dance" by MrPaduh on 15th March, 2010
Chhiar a nuam lutuk...
ReplyDeleteChhiar a nuam in thu i thiam hle mai.
ReplyDelete