Ka Nghakhlel

 KA NGHAKHLEL

09.10.2025

Vawkhniahzawn Thla chanve lam a ni a, ka la hre reng mai. Khua chu a lum uap deuh churh a, ṭhalai ṭhutna lamah pawh ṭhu ve peih ta lo chuan thlifim dawn theihna lamah ṭhu in nuho karah ka ṭhu ve vei kuk a. Pathianni tȗk hi chu siam sa rau rau ah pawh a ti var lam chi kan han hmeh a, a tuihang kan han chawm ngei bawk a. Kan kawr mawi ṭha ṭha ha in, kan pianin mil zán ṭhin lo mah se kan han inphuar kikawi ve nasa viau ṭhin.

Chutia nilenga darkar tam kan inhmuam up hnuah; chawhmeh ṭhing tihlum ringa puar el euh a zanriah kan ei tawh hnu a Biak In lam kan han pan hi chu, khuangpu te hla thlan min zelin kan mutthluk hma leh hma loh hi a hril ni berin ka hre ṭhin. Saw, dawhsan lam pawh Ziaktu thupuan lai laiin an chhip sam thawl tawh lam kan hmu thei leh fur tawh mai.

Zanin inkhawm chu rokhawlhna avangin hun rei lo tê kawlphetha kan nei lova, ka lung a tilêng lutuk kha ka insum hman thlawt lo. Rilru ah thil tam tak a rawn lut a, ngaihtuah loh tur thleng thleng ka ngaihtuah vang em ni dâwn ka mittui ka dang hman lo ṭhelh a ni!

Ka pian hma kum lawk khan a hunlai a Venghlun Kohhran aṭang khan kan indang ve rawih a ni âwm a. A chhia, a ṭha ka hriat theih tirh ata tawh theihtâwpin kan Kohhran nu, pa leh ṭhalai te hian kan Kohhran tan an theihtâwp leh a bâk hi an chanpual ṭheuh ah an chhuah ṭhin.

Kawlphetha tel lova Piano a thawh theih miau loh avangin kan khuangpu-in pitch pipe a han hâm a, khuang a vuak rual rualin kan naupanlai a kan Biak In; ka Pi leh Pu te nen a kan inkhawmhona ṭhinah khan ka kîr leh a. Kan khuangpu hlun te, kan thusawitu ni ṭhin te, kan Biak In dar lo vaw tawh ṭhin tu te, khuang a rik tawh phawt chuan engtik lai mai pawh a lamtual mawitu leh ṭhutna bîk nei khawpa Biak In-a tlângnêl te kha rilru ah an rawn thar a. A ṭhen chu ṭulna in a nan avangin veng dang leh khaw dangah te min pêm san a, ṭhenkhat erawh van lamah ṭhutna an lo han hauh lâwk tawh a. A bîk takin chu'ng mite chu rilru ah an thar lo thei lo!

He leiah rawng kan bawl ho dial dial laiin van kohna an chhâng tawh a. Chuti chung chuan zanin khan kan zînga tel ve ah ka han chan a, chil lem a harsa duh khawp mai! Engtik ah emaw chuan an hnung kan zui hun a la thleng ngei ang a; an tel ve tawh lo chunga Kohhran hi a kal ngaia a la kal reng ang bawk hian, kan tel lovin Kohhran hi a lo awm hun a thleng ve ngei ang. Chumi thlen hma chuan ka tling lo chung chung te, ka fel loh piah lama kêp ka han ngai leh ting tang te, chumi chung pawh a min hnuchhawn mai lova ka ke pên hlawk loh ang ang a an ruala kal min phalsak te hi a lo va hlu êm aw!

Kum 1857-a William S. Pitts-a’n a zin khaw thawn laia Iowa hmun pakhat mawi lutuk a hmuh a Biak In ding tur anga a han mitthla chuan, hla ropui em em ‘The Church in the Wildwood’ a lo piang a. Chu a mitthla hmunah ngei chuan a hnuah Biak In mawi tak a ding ta nghe nghe a nih kha. Mizo hnun rem takin R.Dinga chuan he hla hi a lo letling ve bawk a. He leiah mah Pathian biakna hmun leh hun ṭha, boruak ralmuang tak hnuaiah kan nei thei a. A bik takin keini Mizo Kristian-te vanram beisei a Pathian kan fak ho hun tur chu William-a ngaihtuahna va khan pha mah suh se, ka nghakhlel tawh hle a ni.

"Hmangaihna ram i pan ang u.

Thihna lui ral ram mawiah chuan,

Chu anga in nuam a awm ngai lo,

Lui ral ram kan thlen hunin kan chang ang."